نسخه پادکست "گوگل در سرمایهگذاری هوش مصنوعی باید با احتیاط قدم بردارد" را گوش دهید.
اعلام اخیر گوگل دربارهی «صندوق آیندهی هوش مصنوعی» (AI Futures Fund) نشان میدهد این شرکت قصد دارد در استارتآپهای حوزهی هوش مصنوعی سرمایهگذاری کند. گوگل خود را در جایگاهی میبیند که میتواند سرمایهی مالی، دسترسی اولیه به مدلهای هوش مصنوعی که هنوز به مرحله تولید نرسیدهاند، و همچنین پشتیبانی از سوی متخصصان داخلی شرکت را در اختیار استارتآپها بگذارد.
این اولین تجربه گوگل در این زمینه نیست. تاکنون، شرکت مادر گوگل یعنی آلفابت در ۳۸ شرکت فعال در حوزه هوش مصنوعی سرمایهگذاری کرده است. از جمله خریدهای بزرگ میتوان به شرکت بریتانیایی DeepMind، شرکت Waymo (فعال در زمینه هوش خودروهای خودران)، و Nest (متخصص در اتوماسیون خانگی) اشاره کرد.
اگرچه این سرمایهگذاریها نشاندهندهی تمایل کلی گو گل برای ارتباط برقرار کردن با استارتآپهایی است که ایدههای هوشمندانهای به بازار میآورند (و نه لزوماً بلعیدن آنها)، اما وضعیت فعلی دادگاههای آمریکا در قبال رفتارهای انحصارطلبانهی گوگل این سؤال را مطرح میکند که این نوع روابط تا چه اندازه میتوانند در آینده ادامه پیدا کنند.
اگر وزارت دادگستری آمریکا (DOJ) در سالهای پیشرو گوگل را تحت نظارت و فشار بیشتری قرار دهد و حکمی در جهت مقابله با انحصار صادر کند، داشتن جایگاه انحصاری در حوزهی هوش مصنوعی میتواند موجب خشم و واکنش شدید دستگاه قضایی شود.
از سوی دیگر، اگر گوگل مجبور شود برخی از بخشهای سودآور خود – مثل مرورگر Chrome، سیستم عامل موبایلی Android، یا بخشی یا همهی شبکههای تبلیغاتیاش – را واگذار کند، ممکن است مجبور شود بیشتر بر سایر منابع درآمدی خود تکیه کند. در چنین شرایطی، ممکن است هوش مصنوعی به حوزهی اصلی و مورد علاقهی این شرکت تبدیل شود.
اگر هیئتمدیره آلفابت تصمیم بگیرد سرمایهگذاری سنگینی روی هوش مصنوعی انجام دهد، یکی از جنبههای اساسی که باید با شفافیت و قطعیت حل شود، مسئلهی سودآوری اقتصادی ادامهی استفاده از هوش مصنوعی به شکلهایی است که کاربران در دو سال گذشته با آن آشنا شدهاند. به گفتهی برخی از تحلیلگران صنعت، نهنگ بزرگ این حوزه یعنی OpenAI با مشکلاتی برای کسب درآمد در سطحی که سرمایهگذاران را راضی کند، روبروست. سهم گوگل از بازار هوش مصنوعی در مقایسه با OpenAI بسیار کوچکتر است، اما با همان چالشهای مالی بالقوه دست و پنجه نرم میکند.
ممکن است راهکار گوگل ادامهی ایفای نقش اصلیاش بهعنوان ارائهدهندهی جستوجوی وب باشد؛ با استفاده از مدلهای زبانی بزرگ (LLM) برای بهبود نتایج جستوجوی اینترنتی، و احتمالاً کسب درآمد از همین تعاملات: یا از طریق دریافت هزینه از کاربران برای جستوجوی هوشمصنوعیمحور، یا با دریافت پول از تبلیغدهندگان برای نمایش در صدر نتایج تولیدشده توسط هوش مصنوعی.
در این حالت، گو گل به نقش اولیهاش بازمیگردد، اما با افزودن الگوریتمهای هوش مصنوعی در پشت صحنه – هوش مصنوعیای که سرویسی را بهبود میدهد که از قبل مورد تقاضای گسترده بوده، نه اینکه خودش مرکز توجه کاربران باشد.
در گزارش مالی اخیر Meta، مارک زاکربرگ نیز اعلام کرد که میخواهد به ریشههای پلتفرم فیسبوک بهعنوان ابزاری برای ارتباط اجتماعی بازگردد، اما تجربهی کاربران را با استفاده از هوش مصنوعی بهبود دهد.
گفته میشود که خریدهای آیندهی گوگل در حوزهی هوش مصنوعی نیازمند تأیید وزارت دادگستری ایالات متحده خواهند بود. گوگل معتقد است چنین اقدامی، سرمایهگذاری در فناوریهای آیندهی هوش مصنوعی را محدود خواهد کرد – احساسی که نمایندگان شرکت Anthropic نیز در جریان پروندهی دادگاهی مربوط به رفتارهای انحصارطلبانهی گو گل در زمینهی جستوجو ابراز کردهاند.
اگر چنین الزام دولتی اعمال شود، ماهیت شرکتهایی که گوگل میتواند از طریق صندوق آیندهی هوش مصنوعی یا طرحهای مشابه تأمین مالی کند، تغییر خواهد کرد. در این صورت، به جای ریسک جذب شرکتهایی که همراستا با سرویسهای گوگل هستند و ممکن است شبههی انحصار ایجاد کنند، این صندوق احتمالاً به سراغ استارتآپهایی خواهد رفت که در زمینههایی خاص فعالیت میکنند – یعنی محصولاتی منحصربهفرد در بخشهایی از اقتصاد که گوگل تاکنون در آنها سلطه نداشته است.
خریدهای آمازون در نگاه اول بیشتر با چنین رویکردی همخوانی دارند – یافتن محصولات خاص و خرید آنها. برای مثال شرکت Ring (فعال در زمینه دستگاههای هوشمند خانگی، خریداریشده در سال ۲۰۱۸ به مبلغ یک میلیارد دلار) و One Medical (فعال در حوزه سلامت، خریداریشده در سال ۲۰۲۲ به مبلغ ۳.۹ میلیارد دلار) دو نمونه بارز هستند. اما هر دوی این شرکتها منابع عالی داده برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی هستند – چه در حوزهی رفتار مصرفکننده و چه اطلاعات پزشکی.
استراتژی گوگل برای سرمایهگذاری در شرکتهای کوچکتر نیز باید به همین اندازه هوشمندانه باشد، چرا که صرفنظر از نتیجهی پروندهی وزارت دادگستری، فعالیتهای آن زیر ذرهبین دقیق دادگاهها، کاربران، و رسانهها خواهد بود.
هیچ مقالهای دربارهی فعالیت شرکتهای بزرگ فناوری آمریکا در سال ۲۰۲۵ بدون اشاره به دیدگاه دولت فعلی آمریکا نسبت به رقابت در این حوزه کامل نیست. فیل حاضر در اتاق این است: امکان وتوی اجرایی یا اصلاح قابل توجه احکام قضایی توسط دولت. چنین متغیرهایی میتوانند برنامههای سرمایهگذاری گوگل و آلفابت را بهسرعت و بدون هشدار تغییر دهند.
