شرکت openAI از ایلان ماسک شکایت می‌کند.

OpenAI از ایلان ماسک به دلیل تلاش برای از بین بردن رقیب هوش مصنوعی شکایت می‌کند

شرکت OpenAI یک اقدام حقوقی متقابل علیه یکی از بنیان‌گذاران خود، ایلان ماسک، و شرکت رقیب هوش مصنوعی او به نام xAI آغاز کرده است.

در تاریخ ۹ آوریل ۲۰۲۵ (۲۰ فروردین ۱۴۰۴) در اسناد دادگاهی که ثبت شده‌اند، اوپن‌اِی‌آی ماسک را متهم به راه‌اندازی یک کمپین «بدخواهانه» با هدف «از بین بردن اوپن‌اِی‌آی» پس از ترک این سازمان توسط او کرده است. این پرونده که در دادگاه ناحیه شمالی کالیفرنیا در ایالات متحده ارائه شده، ادعا می‌کند که ماسک نتوانسته موفقیت اوپن‌اِی‌آی را تحمل کند، در حالی که قبلاً آن را رها کرده و محکوم به شکست دانسته بود.

کنون اوپن‌اِی‌آی به دنبال جبران قانونی است، از جمله صدور یک حکم قضایی برای توقف اقدامات «غیرقانونی و ناعادلانه» ماسک و دریافت غرامت برای خساراتی که تاکنون وارد شده‌اند.

داستان شکل‌گیری و جدایی ایلان ماسک از شرکت OpenAI

در اسناد حقوقی ارائه‌شده، منشأ شکل‌گیری شرکت OpenAI در سال ۲۰۱۵ شرح داده شده است؛ ایده‌ای که از گفت‌وگوی سم آلتمن (مدیرعامل فعلی) و گرگ براکمن (رئیس فعلی) آغاز شد تا آزمایشگاهی برای توسعه هوش عمومی مصنوعی (AGI) – نوعی هوش مصنوعی که توانایی پیشی گرفتن از انسان را داشته باشد – ایجاد شود، با هدفی والا: «به نفع تمام بشریت».

ایلان ماسک در آغاز پروژه حضور داشت؛ او عضو هیئت مدیره اولیه بود و به یک میلیارد دلار کمک مالی متعهد شد.

اما این رابطه بعدها دچار شکاف شد. طبق ادعای شرکت OpenAI، بین سال‌های ۲۰۱۷ تا ۲۰۱۸، ماسک خواستار «کنترل مطلق» بر این پروژه شده بود یا اینکه کل سازمان در تسلا ادغام شود؛ درخواست‌هایی که توسط آلتمن، براکمن و ایلیا سوتسکِوِر (دانشمند ارشد وقت) رد شدند. در متن دادگاه، نقل‌قولی از سوتسکِور آمده که به «دیکتاتوری ماسک» هشدار داده بود و خواستار خودداری از ایجاد AGI شده بود.

ماسک در فوریه ۲۰۱۸ استعفا داد و گفت که این پروژه بدون او شکست خواهد خورد، و تصمیم گرفت توسعه AGI را در شرکت تسلا دنبال کند. نکته‌ی مهم اینجاست که شرکت OpenAI ادعا می‌کند ماسک حتی نزدیک هم به تعهد مالی یک میلیارد دلاری‌اش عمل نکرد.

شاید علاقمند باشید بخوانید: به‌کارگیری چت‌بات‌ هوش مصنوعی آفلاین در سازمان‌ها و شرکت‌ها

بازسازی موفقیت‌آمیز OpenAI و کمپین «بدخواهانه» ماسک

برای مقابله با هزینه‌های فزاینده محاسباتی و حفظ نیروی انسانی متخصص، شرکت OpenAI در سال ۲۰۱۹ ساختار خود را بازسازی کرد و نهادی با سود محدود (capped-profit) ایجاد کرد تا بتواند سرمایه جذب کند، در حالی که همچنان تحت کنترل هیئت مدیره غیرانتفاعی باقی بماند. به گفته شرکت OpenAI، مأموریت اولیه‌اش را حفظ کرده و این ساختار به صورت عمومی اعلام شد و به ایلان ماسک نیز پیشنهاد شد که در این نهاد جدید سهم بگیرد، اما او این پیشنهاد را رد کرد و در آن زمان هیچ اعتراضی نیز مطرح نکرد.

سپس شرکت OpenAI به موفقیت‌های قابل‌توجهی دست یافت – از جمله GPT، GPT-3 و GPT-4 – که با استقبال گسترده عمومی و تحسین منتقدان روبه‌رو شدند. شرکت OpenAI تأکید می‌کند که همه این موفقیت‌ها پس از خروج ایلان ماسک حاصل شدند و همین امر ظاهراً باعث خشم و دشمنی او شده است.

در متن دادخواست، فهرستی از اقدامات ادعا شده ماسک برای ضربه زدن به شرکت OpenAI آمده است:

1. تأسیس xAI در مارس ۲۰۲۳: ماسک شرکت رقیب خود به نام xAI را «پنهانی» راه‌اندازی کرد.

2. درخواست توقف توسعه: چند روز بعد، ماسک از درخواست توقف توسعه مدل GPT-4 حمایت کرد؛ اقدامی که به گفته شرکت OpenAI با هدف «متوقف کردن شرکت OpenAI برای دادن فرصت به رقبا – مخصوصاً ماسک – برای رسیدن به آن» انجام شد.

3. درخواست اسناد محرمانه: ماسک ظاهراً به بهانه نگرانی درباره فعالیت‌های شرکت OpenAI، درخواست دسترسی به اسناد محرمانه آن را مطرح کرده، در حالی که همزمان در حال ساخت xAI بوده است.

4. حملات عمومی از طریق X (که قبلاً توییتر نام داشت): ماسک از طریق شبکه اجتماعی خود کمپینی با هدف تخریب شرکت OpenAI به راه انداخت و این شرکت را با القابی چون «شیطانی»، «کلاه‌برداری کامل»، «دروغ‌پرداز»، و «حملات رسانه‌ای» خطاب کرده است.

5. اقدامات قضایی: ماسک ابتدا در دادگاه ایالتی علیه شرکت OpenAI شکایت کرد (که بعداً آن را پس گرفت)، و سپس دعوای فعلی را در دادگاه فدرال مطرح کرد؛ ادعایی که به گفته شرکت OpenAI درباره نقض یک «توافق‌نامه تأسیس» است.

6. فشار بر نهادهای نظارتی ایالت‌ها: ماسک ظاهراً دادستان‌های کل ایالت‌ها را برای تحقیق درباره OpenAI و اجبار به حراج دارایی‌های آن تحت فشار قرار داده است.

7. پیشنهاد خرید صوری در فوریه ۲۰۲۵: یک کنسرسیوم به رهبری ماسک پیشنهادی به ارزش ۹۷.۳۷۵ میلیارد دلار برای خرید دارایی‌های شرکت شرکت OpenAI ارائه داد. این پیشنهاد را یک «نمایش ساختگی» و «شگرد تبلیغاتی» توصیف می‌کنند که نه پشتوانه مالی داشت و نه نیت واقعی، بلکه صرفاً برای برهم زدن عملیات شرکت، برنامه‌های بازسازی احتمالی، جذب سرمایه‌گذاران و کارکنان طراحی شده بود؛ به‌ویژه در شرایطی که شرکت OpenAI در حال بررسی تبدیل واحد سودمحدود خود به یک شرکت عام با مسئولیت اجتماعی (PBC یا Public Benefit Corporation) است. یکی از سرمایه‌گذاران درگیر نیز ظاهراً اعتراف کرده که هدف این پیشنهاد تنها «کسب مدارک در فرایند قضایی» بوده است.

دو شکایت اصلی شرکت OpenAI علیه ایلان ماسک و xAI

بر اساس این ادعاها، شرکت OpenAI دو شکایت اصلی را مطرح کرده است:

1. رقابت ناعادلانه: ادعا شده پیشنهاد خرید ساختگی مصداق عمل تجاری فریبکارانه و ناعادلانه تحت قوانین ایالت کالیفرنیا بوده که با هدف اخلال در شرکت OpenAI و کسب مزیت ناعادلانه برای xAI صورت گرفته است.

2. مداخله زیان‌بار در فرصت‌های اقتصادی آتی: مدعی است که این اقدام، روابط موجود و بالقوه با سرمایه‌گذاران، کارکنان، و مشتریان را عمداً مختل کرده است.

شرکت OpenAI می‌گوید اقدامات ماسک آن‌ها را مجبور کرده منابع خود را منحرف کرده و هزینه‌هایی را متحمل شوند که به مأموریت آن‌ها آسیب زده است. همچنین در متن دادخواست به نگرانی‌هایی درباره ساختار مدیریتی، روابط تجاری حیاتی و سوابق ایمنی شرکت xAI درباره تولید محتوای مضر و گمراه‌کننده توسط هوش مصنوعی Gork نیز اشاره شده است.

نتیجه‌گیری

این دعاوی متقابل نشان‌دهنده اوج‌گیری چشم‌گیر در نبرد حقوقی میان پیشگام هوش مصنوعی و یکی از بنیان‌گذاران جداشده‌اش است. در حالی که ایلان ماسک در ابتدا با این ادعا شکایت کرد که شرکت OpenAI اصول اولیه سازمان خود یعنی غیرانتفاعی و متن‌باز بودن (OpenSource) را زیر پا گذاشته، اکنون شرکت OpenAI مدعی است که اقدامات ماسک تلاشی خودخواهانه برای تضعیف رقیبی است که دیگر تحت کنترل او نیست.